Ze winnen met 10-0 en het NOS journaal heeft het er alleen maar over hoe zielig deze nederlaag is voor Rotterdam.

Nou, ik vind het juist best wel heel knap van PSV! En ik houd niet eens van voetbal.

O ja. En dan komen er van die ouwe Feyenoord-knarren in beeld die zeggen dat vroeger alles beter was. Vroeger … ja vroeger. Toen je nog van die uitslagen had van 10-0 toch?

De Belgische danseressen Anne Teresa De Keersmaeker en Michxc3xa8le Anne De Mey dansen op Phase van Steve Reich. De eerste keer dat ik het zag op tv, meer dan twintig jaar geleden, heb ik ademloos zitten kijken. En nu ik het terug vind op youtube, ben ik weer net zo verbijsterd. Dit is zo ongelooflijk knap.

En dan gebeurt er dit:

De epiloog is eindelijk af. Ik geloof dat het boek, nu met 22 hoofdstukken, klaar is. Er komt hoogstwaarschijnlijk nog een vervolg. Maar eerst ga ik met dit manuscript leuren om te kijken of ik het uitgegeven kan krijgen. Het project is nog niet helemaal compleet, maar ik heb inmiddels ook al een heel aantal illustraties van de tekenaar gekregen.

We brengen de hapjes en drankjes alvast naar de plek waar de moot gehouden gaat worden en Jim en Juan patrouilleren in de umbra. De spinnenbeelden staan er nog wel, maar ze lijken op te gaan in het landschap. Even later verschijnen er drie vrouwen in de bosrand. Ze dragen strak zwart latex en zwarte make-up. De Black Furies. Edna begroet hen, maar ze doen een beetje neerbuigend en blijven op de achtergrond. In de umbra zien we een helicopter aankomen, het blijkt de airwolf van de Glass Walkers te zijn. Als ze aankomen dropt de machine de realiteit binnen. Lange touwen ontrollen zich naar beneden en tien weerwolven in crinos-gedaante komen abgeseilt. Een fraaie entree! De Bone Gnawers zijn ook met z’n tienen, zij komen gewoon door het park aangelopen. Marvin groet zijn mentor Dust Star en verwelkomt de andere clangenoten. Een van hen, Sick Of It All, loopt naar de drie Furies en begint met hen te flirten. Dat vinden ze blijkbaar helemaal niet erg. Ondertussen komen de Fianna in verschillende clusters aan. Als eersten arriveren Riverdance en de stamgasten van de ierse pub, wat later een groep in schotse kilts en de elders arriveren pas op het laatste moment. Wanneer we met de ceremonie willen beginnen komt ook MacLimerick aangerend.

Jim spreekt een woord van welkom en daarna voert Edna de rite van het openen van de moot uit. We hebben voor ons ‘pack’ een symbolische handeling bedacht om Luna en Gaia te eren: een hand aarde opheffen naar de maan en door de vingers terug naar de grond laten stromen. Daarna houdt Jim weer een speech waarin hij de dood van Silabar en de Silver Fangs beschrijft. Dit leidt tot heel verschillende reacties. Sommige Fianna huilen, andere knukken. De Furies gaan door het lint. Zij leven hun frustratie uit op een boom. We vertellen dat wij de opdracht hebben gekregen om op de nalatenschap van de Fangs te letten, en dat de cairn onder Silabars huis natuurlijk open blijft voor alle garou. Vervolgens verhaalt Jim over ons visioen en de vermoedelijke rol van Melissa. De Bone Gnawers reageren louw: “Zie je wel.” Maar onder de Fianna ontstaat ruzie. Twee gaan elkaar zelfs te lijf. Als Ahroun van de pack is Otaktay verantwoordelijk voor de orde gedurende de moot en hij haalt de twee vechtersbazen uit elkaar. Jim kalmeert ze en de andere Fianna zorgen er voor dat de twee verder zo ver mogelijk uit elkaar zitten. Het probleem is adequaat opgelost en het levert de twee enig renown op. Dan neemt de Fianna elder Morgan the Wise het woord. Hij wil het over bewijs hebben. De pijpbom met haar vingerafdruken gaat rond, het visioen dat Quetzalcoatl ons gaf wordt onder de loep genomen en MacLimerick zegt hardop waar we Melissa van verdenken. Als mede-Fianna kan hij de beschuldiging wel uiten, wij als buitenstaanders hebben nog niet voldoende aanzien. De elders besluiten uiteindelijk dat ze Melissa dood of levend willen hebben, en Silabars zoon Augustin levend. De Fianna zullen dit gaan uizoeken. Wij zullen er zijdelings bij betrokken blijven en Riverdance wordt aangesteld als go-between. De oude ahroun Old Spice had het graag zelf gedaan, maar de jongere garde moet zich nu bewijzen.

Dan is het serieuze deel van de moot afgelopen. De oudste theurg, Old Speckled Wolf, pakt zijn staf met de katteschedel en loopt rond de open plek. De bomen verdwijnen, de mystieke tent van gaia wordt opgetrokken en we zullen nu niet meer gestoord kunnen worden. Het is tijd voor feest.

Edna en Marvin kletsen met de Bone’s Skunk, Moonshine en Whiskey. Die vertellen dat Melissa veel te veel interesse had in een bepaalde groep magiers die later door de andere magiers New York uitgejaagd zijn. Dat was vlak nadat Merin was opgeblazen. Ze is niet dom, maar er zit zeker een steekje los.
Daarna papt Edna met de Glass Walkers aan. Die zuien het hele gebeuren als een smet op het blazoen van de fianna, en die mogen het ook oplossen. Ze willen wel helpen met het kraken van Augustin’s laptop. “Breng maar langs bij de Apple Store.” Jim komt er bij zitten. Hij wil zijn motor laten pimpen zodat die ook de umbra in kan. Dat is geen probleem.
Later gaat Marvin praten met Hagan, een van de Fianna die eerder op de avond op de vuist ging. Het blijkt een neef van Melissa, vandaar dat hij zo fel werd. Hagan geeft hem de sleutel van het apartement van Melissa.
Juan praat intussen met een andere groep van de Fianna. Die wijzen hem er op dat er gisteren een paar dingen veranderd zijn. Door de dood van de Silver Fangs heeft hun totem, Falcon, minder macht in de stad. Cockroach is in het machtsvacuum gestapt. Het Chrysler Building had waterspuwers in de vorm van valkenkoppen. Dat zijn nu kakkerlakken!
Jim zit ook niet stil. Hij stapt naar de Furies. De Gnawer die met ze aan het aanpappen was, gaat maar even weg. De Furies hebben informatie over Galarius en een groep Indiaanse spirit magiers die de Caball of Squirrel heten. Galarius is een mythe, maar eentje die waarheid is. En ze zijn tot elkaar veroordeeld als jager en prooi. -vreemde vergelijking- De vader van Burton had nog contact met ze, maar nu zijn ze verdwenen. Ze denken dat Merin misschien ten prooi is gevallen aan de volgelingen van Galarius, de magiers die hier de stad uit zijn gejaagd. Er was een vete tussen Galarius en de Falcon Spirit, en Silabar stond daar tussen in als obstakel. De Clan of Squirrel weet er meer van. Ze wonen nu in een eigen rijk in de umbra, maar in Catskill is nog een droomgrot van ze. Die ligt bij het oude slagveld waar de Bastet en de Garou hebben gevochten De laatste Bastet schijnt er een vloek te hebben uitgesproken over het gebied: het leger van de Garou zal voor altijd verstopt zitten. Simultaan bedenken Jim, Otaktay en Edna dat het een goed moment is om als Garou eens excuses aan te bieden.

Jim gaat even praten met de elders. Old Speckled Wolf roept: “We trekken ten strijde!” De Tent van Gaia verdwijnt en de moot is over. De elder roept ons bij elkaar. Jim had voorgesteld om met een grote rite in de Catskills de Bastet om vergeving vragen. De elder vindt dat goed, mits zijn pack mee kan voor een laatste strijd. Morgenochtend om zes uur verzamelen bij de bibliotheek. Juan kijkt op zijn horloge. “Dat is over drie uur,” merkt hij droog op.

De volgende ochtend zijn we op tijd op de afgesproken plek. De drie oudjes staan klaar met zestig jaar oude rugzakken en uniformen uit de tweede wereldoorlog. Old Spice heeft een geblutste daiklave van zwart geworden zilver bij zich en naast Morgan the Wise staat een grote boekenkist. Die moet ook mee. Otaktay neemt hem op de schouders, de kist is zo zwaar dat hij zich een eindje richting crinos moet transformeren om hem te kunnen dragen. We gaan met z’n allen naar Jack Burton, want die heeft een magische poort waarmee we in een keer in de Catskills kunnen komen. Hij doet slaperig open. Als hij hoort dat Melissa indertijd ook zijn poort heeft gebruikt, wordt hij boos. Hij neemt ons mee naar het ding, een vreemd apparaat met koperen buizen en zo. Voordat we vertrekken vragen we wat hij weet van Galarius en de quirrel clan. “Galarius, die wil je niet kennen. De Clan waren vrienden van mijn vader. De dreamcatcher in Silabar;s huis blijkt van hun te zijn en het is een poort naar hun domein en andere plekken in de umbra. Maar hij snapt niet hoe het ding
werkt. Over de verdreven magiers weet hij te vertellen dat die door Silabar en een groep New Yorkse Dreamspeakers zijn verjaagd. Galarius zelf kunnen ze niet aan. Hij heeft een soort aantrekkingskracht die magiers op het hellend vlak brengt. Al pratend drukt hij op een grote knop. Het portaal opent zich en er ontstaat een spiegelend vlak. Otaktay stapt er als eerste doorheen, met daiklave in de hand en de grote boekenkist op zijn schouder. “Ahroun voorop, je weet maar nooit wat er aan de andere kant is.”  

Hij komt uit in een rivierbedding aan de Hudson. In de verte ligt een dorpje.De rest volgt vlot. Onderweg leert Jim dat je van een woord ook een fetish kan maken. En Otaktay leert ‘Inspiration’ van Old Spice, een manier om anderen automatisch te laten slagen voor een wilsinspanning. In ruil mag hij haar spullen dragen. Twee rugzakken, een hutkoffer. Dan maar helemaal Crinos. Na een tijdje lopen krijgen de elders onenigheid. Er klopt iets niet. Er ontbreekt een stukje in de realiteit. Morgan zoekt in zijn koffer. Nu snappen we waarom die zo zwaar was: hij zit vol stenen tabletten! Een ervan beschrijft deze magie. “Volgens mij moeten we hier doorlopen, ju zult het wel zien.” Een stap vooruit en we staan opeens in een smalle kloof met een grot hoog in de rotswand. De grond is bezaaid met beenderen van garou en bastet en er liggen her en der strijdbanieren. Aan de wonden te oordelen, zijn hier aan allebei de kanten verschrikkelijke wapens ingezet die aggravated damage doen en de legers waren even sterk. Het was geen overmacht van de garou. “En om het nog erger voor ze te maken,” vertelt Morgan, “wij kunnen hier in en uit lopen, maar degenen die hier gevangen zitten niet.”

We willen hier een Rite of Contrition uitvoeren en een Gathering for the Dead. De Philodox legt uit wat we met de botten moeten doen, gelukkig kent hij ook de juiste etiquette voor de bastet. Otaktay wordt door Old Spice omhoog gestuurd om te verkennen. In de verte ziet hij rook, onder hem de grot. Hij hoort geluid in de verte, tribal, Garou, maar welke? Ze hebben ons (nog) niet door. Hij geeft het door. Goed, we kunnen verder gaan. Een van de bastet skeletten is nog helemaal compleet in orde. De botten zitten zelfs nog met pezen aan elkaar. Een vuist wijst naar de hemel. Dit is de theurg die de vloek heeft uitgesproken. Morgan pakt een van de stenen tafelen en slaat daarmee krachtig tegen Juan’s hoofd. In een klap (letterlijk) zit alle kennis in zijn hoofd die hij nodig heeft voor de Rite of Contrition. Jim krijgt ook een oplawaai en kent nu de Gathering of the Dead. De botten gaan rinkelen. De twee legers stellen zich op tegenover elkaar. We voeren de Rites uit. We bieden excuses aan aan de bastet voor het onrecht dat hen is aangedaan en ook excuses aan de garou voor de leugens waardoor zij tot kin-killers zijn gemaakt. De legers lopen op elkaar af en schudden elkaar de hand. Dan slaan ze elkaars schedels in en vervallen tot stof. Broem!!! De gorges zijn weer terug in het landschap, en het stadje heeft nooit bestaan. Maar, wat doen we met de garou die hier al die duizenden jaren opgesloten hebben gezeten?

Door heel Breda heen is een fototentoonstelling aan de gang. Het thema is de wereld op tilt. En een van de subthema’s gaat over mensen die de wereld ontvluchten. De belgische fotografe Charlotte Lybeer doet ook mee met haar serie foto’s van rollenspelers. En vandaag zag ik dus deze foto van mezelf op het journaal!

Hoe zit het brein ook weer in elkaar? Pinky and the Brain leggen het uit in het liedje Brainstem:

Samenvatting door de Storyteller

19 mrt ochtend

Jim herinnert zichdat hij in het chrystler building iets gezien heeft dat er niet hoort te zijnen dat zou zich bevinden aan de buitenkant van de poort naar de umbra in hetkantoor van silabar.De pack besluit nog een bezoek te brengen aan dit kantoor inhet chrystler building. Aangekomen in het kantoorgebouw gaan ze via de geheimedoorgang in de lift via het huis van Twiceborn naar het kantoor. He wat gek,alweer zoxe2x80x99n rare meerarmige guardian spirit van cockroach. Hij verwelkomt depack. De pack gaat op onderzoek uit en vind een camera die verscholen hangt aande deur aan de kant van de umbra.Op de camera (een mage apparaat dat in de umbra gebruikt kanworden om fotoxe2x80x99s te maken van umbra en van wat er uit de wereld in de umbradoorschijnt en omgekeert.Op de fotoxe2x80x99s staat de reis van Augustine vanuit het lab vanjack burtun naar een plek op de hudson River. Vandaar een reis naar over derivier, naar catskill. Hier veranderd de scenery ineens (twee fotoxe2x80x99s vlak naelkaar genomen) van een lage rivierbedding in hoge kliffen met een grot. Vervolgensfotoxe2x80x99s van een muurschilderingen in een visioncave. Schilderingen van garou,werecats en mages en squirl. Hierna een fotoxe2x80x99s van de umbra op de plek van degrot. Een maanbrug en bepaalde belangrijke umbra herkenningspunten, een berg,een draak, zwermen vogels, Manhattanxe2x80xa6xe2x80xa6

-avond-

De moot wordt voorbereid.Ze komen een bonegnawer tegen, Sick of it all, hij legt uithoe je de moot callt en waar. Hij stelt voor de black furies uit te nodigen enhet woord te verspreiden. De pack nodigt de glasswalkers en fianna uit. Nu nogde elders van Manhattan, de fianna elders (old speckeld wolf, old Spice enmorgan the wise) die zich ophouden in een oude bibliotheek. Het wordt eeninteressant gesprek met veel Ierse whisky en de elders nemen de uitnodigingvoor de moot aan en zijn bereid de pack wat te leren.20 mrt ochtend voor zons opgangDe uitnodiging is gedaan, voorbereidingen gemaakt, bepaaldwie wat op de moot gaat doen. Marvin wil nog de site van de moot, de open plekvan de tent van gaia checken op nare zaken en vind een blindganger zilverenpijpbom met nog vingerafdrukken. Hiermee gaan ze naar mac limerick. Hij identificeertde vingerafdruk, t is melisa, degene die het pack heeft gezien in de vision vanQuetzalquatlxe2x80xa6xe2x80xa6xe2x80xa6

Het is tegenwoordig mode onder (neuro)psychologen om de vrije wil te ontkennen. Het bewustzijn is een 'epifenomeen'. Een bijverschijnsel dat alleen maar bezig is om aan zichzelf een verhaal te vertellen waarin het achteraf bedenkt waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Nu is dit in mijn ogen niet meer dan een nieuw jasje voor Freud's onbewuste. Het ik is gereduceerd tot een toeschouwer die opgesloten zit in een robot en het maakt zichzelf wijs dat het de bestuurder is. Je lot, dat is de omgeving en hoe je robot is geprogrammeerd om op die omgeving te reageren.

Ik heb hier meer dan een probleem mee. Het eerste bezwaar vind ik dat het primaat wordt gegeven aan de onbewuste processen in het brein. Ik zal een paar voorbeelden geven van onbewuste processen. Er zijn er veel meer te bedenken.

Het lymbisch systeem, het reptielenbrein, geeft ruim voordat je je er van bewust bent dat je een slang ziet, al een angstreactie in je lichaam. Sterker nog: een zenuwsignaal heeft een bepaalde snelheid en dat signaal kan je optische cortex nog niet bereikt hebben op het moment dat er al stresshormoon wordt aangemaakt. Maar wat blijkt? Vanaf je ogen lopen meerdere zenuwbanen parallel: een heel korte verbinding gaat naar je lymbisch systeem en een langere gaat naar de optische cortex. Het reptielenbrein heeft maar heel weinig rekenkracht. Je kan schrikken van een takje, een schaduw, een film en zelfs van het luisteren naar een stilte in een eng verhaal over slangen. (In dat laatste geval geeft je cortex terugkoppeling aan je lymbisch systeem.) Dit zijn hele korte banen die direct met je overleven te maken hebben. Reflexen, en die moeten heel snel zijn. Daarna komt het grote zoogdierenbrein dat veel beter kan nadenken, maar daar wel wat langer over doet, met het oordeel: 'Kalm maar. Het is maar een tak.' of  'Slang! Blijf rennen'.

Een ander voorbeeld is fietsen: zonder er bij na te denken rijdt je naar huis, terwijl je eigenlijk naar de supermarkt op weg was. Dit is inderdaad een op hol geslagen programmering van je robot. Fietsen gaat zonder er bij na te hoeven denken omdat je het door veel oefenen geleerd hebt. En naar huis rijden gaat ook automatisch. Omdat je het al duizend keer gedaan hebt is er een neuronaal pad uitgesleten geraakt in je hersenen dat geactiveerd wordt door een paar stimuli die in de juiste volgorde langs komen. Dit betekent echter niet dat het onbewuste de baas is. Je hebt alleen de saaie automatismen uitbesteed aan je onbewuste. Het is de autopiloot. Zodra je bewust aandacht besteed aan waar je mee bezig bent, kom je weer terug op je oorspronkelijke wilsbeslissing en ga je alsnog naar de supermarkt.

Een tweede, veel fundamenteler bezwaar heb ik tegen de 'homunculus'. Dat is de term die psychologen gebruiken als ze het hebben over het bewustzijn als bestuurder of observator van het lichaam. De homunculus is een mini-mensje uit middeleeuwse volksverhalen. Hij werd door een tovenaar gemaakt en ging een eigen leven leiden.

In theorieen over het bewustzijn als epifenomeen, bijproduct van de hersenactiviteit, maakt de psycholoog van het zelfbewustzijn een mini-mensje. Alle menselijk handelen is rationeel verklaarbaar als imput van de zintuigen die, via zenuwimpulsen die elkaar beinvloeden, leidt tot output in spierbewegingen. De 'black-box' van de behavioristen uit de vorige eeuw is nu een transparant brein geworden. We volgen de zenuwimpulsen op onze fMRI scanner, we analyseren welke transmitterstoffen daarbij gebruikt worden, we zien 'long term potentiation' optreden als zenuwcellen eerder gebruikte verbindingen opnnieuw aanleggen. En nergens zien we een bewustzijn met een vrije wil. Toch ervaart zelfs de meest verstokte rationalist zelfbewustzijn als hij wakker is of droomt. Een sensatie van 'ik'. 

Door dit zelfbewustzijn tot bijproduct van de hersenen te maken, verklaart hij niets! Hij tovert een homunculus tevoorschijn, zonder te vertellen via welke mechanismen deze homunculus ontstaat. "Als de hersenen complex genoeg zijn ontstaat er, door een nog onbegrepen mechanisme, een gevoel van bewustzijn." De toverformule is 'door een nog onbegrepen mechanisme'. Dit is geen verklaring. Je kunt net zo goed zeggen dat de ziel door een god via de neusgaten het lichaam in is geblazen. Dat heeft even weinig wetenschappelijke waarde en verklaart even weinig. De gedachte dat deze homunculus bovendien niet meer is dan een machteloze passagier, gaat voorbij aan het feit dat een groot deel van je hersenen helemaal niet alleen maar bezig is met reflecteren op handelingen en reacties uit het verleden. De prefrontale cortex anticipeert, maakt allerlei plannen en denkt soms zelfs jaren vooruit.

Het zelfbewustzijn wordt door andere psychologen al heel lang bestudeerd. Over de oorsprong weten we niet zo veel. Maar wel dat het zich in de loop van een kinderleven ontwikkelt in een bepaalde vaststaande volgorde. Dat er in die ontwikkeling problemen kunnen optreden die tot voorspelbare eindresultaten leiden. En dat de beginstadia van die ontwikkeling niet uniek zijn voor de menselijke soort. Sommige vogels en veel zoogdieren komen zelfs tot en met Theory Of Mind, het besef dat een ander niet hetzelfde denkt en weet als jij. Een aap kan een andere aap voor de gek houden. Daarvoor is een ik nodig, een ander, en een plan om deze voor de gek te houden. Oftewel zelfbewustzijn, Theory Of Mind en vrije wil.